Bjarni Þórarinsson

Sjónháttafræði



Bjarni H. Þórarinsson: Ég er farinn að sjá alla hluti í nýju ljósi



Bjarni H. Þórarinsson: Ég er farinn að velta rósinni fvrir mér



Sjónþing Bjarna H. Þórarinssonar stendur nú yfir á neðri hæð Nýlistasafnsins, en þar kynnir Bjarni ný fræði sem hann kallar „sjónháttafræði". Um fræðin segir hann í yfirlýsingu: - 21. júlí skeytti ég saman hugtakið „sjónháttur". Þetta hugtak er þungamiðja í nýrri stefnu og fræðigrein í myndlist, „sjónháttafræðinni".

- Ég byrjaði að hugsa um þetta fyrir um 2-3 mánuðum, segir Bjarni, - þá var ég að sýna myndverk í Galleríi Birgis Andréssonar. Svo varð allt í einu einhver hvellur í höfðinu á mér þann 21.júlí, og ég orti:

Oss í té
lék í b
gyðju sé
síðar fé


- Þegar ég fór að skoða þetta betur datt mér í hug hugtakið sjónljóð, eða byggingarljóð, sem má líka kalla visual constructiv poetry. Daginn eftir ræddi ég við Hannes Lárusson myndlistarmann, og hann þýddi þetta hugtak yfir í myndhátt, sem ég síðan breytti í sjónhátt. Þannig að þáttur Hannesar í þessum nýju vísindum er nokkuð mikilvægur.

- Sjónháttafræðin varð til þess að ég fór að vinna á allt annan hátt. Ég er farinn að sjá hlutina allt öðruvísi en áður, og þessi myndverk sem ég sýni hérna eru niðurstaðan. Þessi verk eru sjónhættir. En þegar ég var að gera þau vann ég út frá forriti sem var ennþá ómeðvitað, og það var ekki fyrr en eftir á að ég las þau úr myndverkunum, svo nú er forritið meðvitað, og ég gef það upp í sýningarskránni.

- Eins og þú sérð eru þessi verk í einbendu, tvíbendu og þríbendu, og í þeim eru svo stuðlar, stef í stuðlum, innrím, útrím, rafrím, rofrím og svo framvegis. Ég er búinn að finna tvær bendur í viðbót, krossbendu og hringbendu, en þeim hef ég ennþá ekki náð að vinna út frá. Annars er þetta bara byrjunin, það er hægt að lesa forrit út úr öllum hlutum, til dæmis er náttúran öll morandi í forritum. Við getum tekið Þingvelli sem dæmi. Samkvæmt sjónháttafræðinni eru gjárnar þrjár náttúrlega þríbenda.

- Svo má líta á manninn sem einbendu, maður og kona eru tví- benda, og þegar getnaður verður verður til þríbenda. Sjónháttafræðin á við um alla hluti, og sem stendur er ég að glíma við geimmyndina; við getum tekið sólkerfi sem dæmi, það dregst að öðru sólkerfi og út úr þeim samruna verður það þriðja til. Sem sagt einhvers konar getnaður. Ég held ég vilji leyfa mér að segja að þetta sé einn allsherjar getnaður, einhvers konar getnaður á milli einhvers konar póla.

- Ég held að með þessum vísindum hafi mér tekist að skeyta saman það huglæga og það hlutlæga, sem eru atriði sem ég geri sterkan greinarmun á. Sjónháttafræðin er óður til vísindanna í myndrænu formi, og ég hef nú þegar fundið tólf punkta sem ég skipti hlutunum niður í. Til dæmis er númer eitt punktur, númer tvö fjarlægðin á milli tveggja punkta, númer þrjú þegar form verður til, númer fjögur tómið, og númer fimm þrívíðu formin.

- Nú er ég að velta rósinni fyrir mér; formi hennar, hvað hún er, og reyna að skilja hana út frá þessum nýju vísindum. Ég er farinn að sjá alla myndlist og reyndar alla hluti í nýju ljósi. Í gegnum sjónháttafræðina er mitt mottó orðið: Ég skil, þess vegna er ég til.





Þjóðviljinn, 11.08.1988
Hlekkur á gagn